اجزاء سیستم انژکتور خودرو

اجزاء سیستم انژکتور خودرو

نمودار عملکرد کلی سیستم انژکتور خودرو

نمودار کلی عملکرد سیستم انژکتور

مرکز کنترل الکترونیکی(E.C.U)Electronic Control Unit

ECU وظیفه ی جمع آوری اطلاعات ارسالی از طرف سنسورها،پردازش آنها و صدور فرمان های لازم جهت کنترل بهینه موتور را به عهده دارد.

ECU دارای یک میکروکنترلر می باشد که برنامه و اطلاعات پایه ای لازم برای کنترل موتور در حافظه آن ریخته شده و با استارت زدن موتور،برنامه موجود در آن شروع به اجرا می شود.

ECU بر اساس اطلاعاتی که از سنسور های مختلف دریافت می کند و برنامه موجود در حافظه خود،عملیات زیر را تحت کنترل قرار می دهد:

1-محاسبه زمان و تنظیم مراحل پاشش

2-محاسبه زمان جرقه زنی

3-کنترل عملکرد کنترل کننده های دیگر

محل قرارگیری ECU در زیر درب موتور می باشد.(در خودروهای قدیمی پیکان محل نصب ECU زیر داشبورد سمت شاگرد است.)

ECU دارای سه نوع حافظه می باشد:

1-حافظه دائمی

2- حافظه موقت

3-حافظه غیر فرار

حافظه دائمی ECU(Permanent Memory)

این حافظه که در واقع از نوع ROM،EPROM ویا Flash-EPROM می باشد؛حافظه ای استکه برنامه،جداول و پارامتر های مورد نیاز جهت راه اندازی موتور در آن موجود می باشد.

(Program and Data Memory اطلاعات این قسمت توسط کارخانه سازنده برنامه ریزی شده و با قطع برق از بین نمی رود.)

حافظه موقت ای سی یو(Volatile Memory)

به قسمتی از حافظه ی ECU گفته می شود که با راه اندازی ECU شروع به کار نموده و اطلاعات لازم برای کنترل لحظه ای موتور در آن ذخیره می شود.این حافظه با قطع برق به مدت بیش از 15 دقیقه اطلاعات آن از بین می رود.خطاهای در حین کار موتور در این حافظه به دو صورت دائمی و گذرا ذخیره می شود.در صورت پاک شدن حافظه ی موقت،موتور بعلت نداشتن پارامترهای جدید(به روز)دچار معایبی از قبیل ریپ زدن یا خاموش شدن بدون دلیل در هنگام رها کردن پدال گاز،شتابگیری و یا تعویض دنده می شود.

در جنین حالتی آلودگی تولیدی موتور نیز افزایش می یابد که برای رفع این مشکل می بایست ECU را تجدید حافظه و در صورت وجود سیستم دریچه گاز برقی بایستی اقدام به معرفی پدال گاز و موتور دریچه گاز نمود.

حافظه غیر فرار-پاک نشدنی ای سی یو(Nonvolatile Non-erasable Memory)

این حافظه از نوع EEPROM می باشد که قابلیت برنامه ریزی دوباره توسط جریان الکتریکی اعمالی به آن را دارا می باشد.این نوع حافظه با قطع برق نیز اطلاعات ذخیره شده در خود را از دست نمی دهد.اطلاعات بسیار ضروری نظیر کدهای مربوط به سیستم ایموبلایزر،اطلاعات پیکر بندی سیستم و … در این حافظه ذخیره می شود.محتویات این حافظه را می توان با دستگاه های عیب یاب تغییر داد.

در جدول زیر مشخصات ECU  های نصب شده در خودروهای مختلف ایرانخودرو آمده است.

نکته:در زمان باز بودن سوئیج یا روشن بودن اتومبیل هیچگاه کانکتور ECU را جدا ننمایید.

سنسوردورموتور یاموقعیت میل لنگ(Engine Speed Sensor)

این سنسور یک حسگر القایی – مغناطیسی ساده است که در مقابل چرخ دندانه داری که بر روی فلایویل قرار دارد،نصب می شود.

سنسور شامل یک آهنربا،یک هسته آهنی نرم به همراه سیم پیچ مسی می باشد.اساس کار این سنسور بر مبنای قانون القای مغناطیسی می باشد.حرکت چرخ دندانه دار در مقابل میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط آهنربا باعث تغییر میدان گذرنده از سیم پیچ می شود.این تغییر میدان در سیم پیچ یک جریان الکتریکی متغیر سینوسی ایجاد می نماید.دامنه و فرکانس این سیگنال سینوسی متناسب با دور موتور می باشد هرچه دور موتور بالا برود فرکانس و دامنه این سیگنال نیز افزایش خواهد یافت.

محیط چرخ دندانه دار بر 60 قسمت مساوی تقسیم شده است.چرخ دندانه دار دارای 58 دندانه می باشد که بر فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند و جای دو دندانه بر روی آن خالی می باشد.زمانی که سنسور مقابل این جای خالی قرار می گیرد،بیانگر یک موقعیت خاص از سیلندر ها می باشد که برای ECU  تعریف گردیده است.

در برخی خودروها مانند L90 تعدادی از دندانه ها پهنای بیشتری نسبت به یکدیگر دندانه ها دارند.

سنسور دور موتور

تعداد پایه:3

پایه های 1 و2:سیگنال تولیدی سنسور

پایه 3:محافظ سیگنال در برابر نویز،متصل به بدنه

پایه های سنسور دور موتور

وظیفه سنسور دور موتور

ECU  از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می کند:

1-محاسبه زمان جرقه زنی

2-محاسبه دور موتور

3-تنظیم دور آرام

4-تشخیص حالت موتور(ECU با استفاده از اطلاعات این سنسور،سنسور فشار منیفولد و سنسور موقعیت دریچه گاز،حالتهای دور در جا،نیمه بار و تمام بار را شناسایی می نماید.)

محل قرارگیری این سنسور برروی پوسته کلاچ مقابل فلایویل می باشد.فاصله نوک سنسور با دندانه های فلایویل حدود 1+-mm  است،که قابل تنظیم نمی باشد.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-در صروت هر گونه خرابی سنسور و نرسیدن اطلاعات به ECU،موتور روشن نخواهد شد(در صورتیکه روشن شدن خودرو با استفاده از اطلاعات سنسور میل سوپاپ برای ECU تعریف نشده باشد.)

2-در صورت آلودگی نوک سنسور با براده های آهن،گریس و زوغن،بعلت رسیدن اطلاعات غلط به ECU،موتور در دورهای مختلف بد کار خواهد کرد.

3-حرکت و پرشهای عقربه دور موتور بصورت غیر معمول،Cut off های نابهنگام در دورهای پایین،می تواند ناشی از کارکرد ناصحبح این سنسور باشد.

روش های تست سنسور دور موتور:

-بااندازه گیری توسط اهم متر،مقدار دو سر سیم پیچ سنسور بایستی بصورت زیر باشد.

پژو405 و پارس،سمند،پیکان:R=300-400 اهم

پژو 206:R=200-400 اهم

موتور ملی:R=950-850 اهم

-مقایسه سیگنال تولیدی سنسور با سیگنال مرجع توسط دستگاه عیب یاب Diag 2000  در منوی Reference Range

-قطع شدن پمپ بنزین در حین استارت زدن می تواند ناشی از خرابی این سنسور باشد.برای اینکار ابتدا با بازکردن سوئیچ به صدای بکار افتادن پمپ بنزین به مدت 3تا5 ثانیه گوش می کنیم(که این دال بر عملکرد صحیح رله دوبل  و پمپ بنزین دارد).سپس موتور ر ااستارت می زنیم،اگر پمپ بنزین در حین استارت زدن از کار بیافتد حاکی از وجود عیب در ارسال اطلاعات از این سنسور دارد.

در صورتیکه گوش دادن به صدای پمپ مشکل باشد می توان با وصل کردن یک شمع به سر یکی از وایرها و مشاهده جرقه زنی آن در حین استارت زدن موتور این موضوع را کنترل نمود.اگر در حین استارت زدن جرقه در سر شمع دیده شود حتما سنسور سالم می باشد.

نکات مهم:

-این سنسور از نوع Passive  می باشد یعنی نیاز به منبع تغذیه ندارد.دربرخی از خودروها از سنسور اثرهال که یک سنسور Active می باشد استفاده خواهد گردید.

-بعلت استفاده از آهنربا در این سنسور آلودگی هایی نظیر براده آهن،گریس و روغن بر روی کارکرد آن اثرات نامطلوبی دارد به همین دلیل در موتور های جدید این سنسور با نوع اثرهال جایگزین می شود.

-در صورت استفاده از سنسور میل سوپاپ در سیستم سوخت رسانی،از اطلاعات آن بهنوان پشتیبان برای سنسور میل لنگ استفاده می شود.

سنسورموقعیت میل سوپاپ(Camshaft Position Sensor)

اساس کار این سنسور اثرهال می باشد.این سنسور از یک آهن ربای دائمی و یک IC اثرهال تشیکل گردیده است.

شار مغناطیسی که توسط آهن ربا تولید می شود از داخل IC  اثرهال عبور می نماید.

هر گاه این میدان مغناطیسی توسط دندانه های دیسکی که بر روی میل سوپاپ نصب می گردد منحرف شود،IC اثرهال یک ولتاژ مربعی بین دوپایه این سنسور ایجاد می نماید.

این سنسور برروی موتورهایی نصب می گردد که یا از کویلهای تکی برای هر سیلندر و یا پاشش ترتیبی استفاده میکنند.در پژو206 تیپ پنج و شش سیستم DEPHIA کار این سنسور را از طریق پایه کوئل انجام می دهد.

سنسور میل سوپاپوظیفه ی سنسور میل سوپاپ

روش های مهم تست سنسور میل سوپاپ

تعداد پایه:3

پایه 1:تغذیه سنسور 12 ولت

پایه 2:سیگنال تولیدی سنسور

پایه3:محافظ سیگنال در برابر نویز،متصل بدنه

ECU از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-شناسایی سیلندر برای جرقه زنی

2-شناسایی و محاسبه زمان دقیق پاشش برای هر سیلندر

3-شناسایی سیلندرهایی که احتراق ناقص در آنها صورت می گیرد.

4-پشتیبانی اطلاعات سنسور دور موتور(2✖︎دور میل سوپاپ=دور میل لنگ)

محل قرارگیری این سنسور برروی سرسیلندر و در یک سر میل سوپاپ می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-جرقه زنی موتور ریتارد شده و با کمی ریپ کار می کند.

2-مقدار مصرف سوخت کمی افزایش می یابد؛زیرا در صورت خرابی این سنسور حالت پاشش توسط ECU  از ترتیبی به گروهی تغییر می یابد.در اثر این استراتژی ECU،مقدار آلودگی نیز افزایش می یابد.

روش های تست:

-توسط دستگاه عیب یاب در قسمت پارامترها،مقدار آوانس جرقه را در دور آرام چک می نمائیم.

اگر از مقدار استاندارد کمتر بود؛ می تواند ناشی از خرابی سنسور موقعیت میل سوپاپ باشد.

-مقایسه سیگنال تولیدی سنسور با سیگنال مرجع توسط دستگاه عیب یاب Diag 2000 در منوی Reference Range

-در صورتی که کد خطای مربوطه در حافظه ثبت شده باشد ابتدا سوکت سنسور مورد نظر را از نظر سولفاته شدن و دسته سیم را از جهت اتصال مناسب چک می نمائیم.سپس خطا را توسط دستگاه عیب یاب پاک می کنیم.در صورتی که خطا مجددا ظاهر شود سنسور خراب بوده و بایستی تعویض گردد.

نکات مهم:

-در برخی موارد فیلر نا صحیح سوپاپ ها باعث ایجاد جرقه ریتارد از حد بهینه در موتور می گردد.این عیب بایستی از عیب خرابی سنسور موقعیت میل سوپاپ تفکیک گردد.

-این سنسور تست اهمی یا ولتاژی ندارد و تنها می توان برق 12 ولت ارسالی به آن را توسط ولتمتر کنترل نمود.

-در موتور های دارای سنسور موقعیت میل سوپاپ مانند پژوRoa و باردو با ECU ی زیمنس،ECU قابلیت اداره موتور با سنسور موقعیت میل سوپاپ را دارا می باشد.در حالت موتور روشن اگر سنسور موقعیت میل لنگ از کار بیفتد و یا قطع شود،موتور به کار خود ادامه خواهد داد و این حالت از امکانات نرم افزاری ECU است.در خودروی پژو پارس ELX با ECU ی مدل BOSCH MP7.3 این حالت تعریف نگردیده است.

سنسورموقعیت دریچه گاز(Throttle Position sensor)

این سنسور موقعیت دریچه گاز را توسط یک سیگنال ولتاژ به مرکز کنترل الکترونیکی اعلام می کند.

سنسور موقعیت دریچه گاز از یک پتانسیومتر متغیر سه پایه تشکیل شده است که بصورت هم محور با محور دریچه گاز نصب می گردد.ولتاژ+5 ولت از طرف ECU  به یکی از پایه ها رسیده  و پایه دیگری اتصال منفی از ECU  را تامین می نماید.پایه سوم سنسور با توجه به موقعیت دریچه گاز یک سیگنال ولتاژ متغیر بین 0.7تا4.8 ولت به ECU  ارسال می نماید.

ECU  از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-محاسبه مقدار دبی حجمی هوای ورودی به موتور (جهت محاسبه مقدار سوختی که باید تزریق شود).

2-شناسایی وضعیت های دریچه گاز(دور در جا،نیمه باز،کاملا باز)

3-شناسایی و تشخیص وضعیتهای مختلف موتور(شتابگیری مثبت،شتابگیری منفی…)

1 محور دریچه گاز،2مسیر مقاومت یک،3مسیر مقاومت،4بازوی جاروبک همراه با جاروبک،5اتصالات الکتریکی

تست سنسور دریچه گازسنسور دریچه گاز

تعداد پایه:3

پایه 1:اتصال منفی از ECU

پایه 2:تغذیه 5 ولت از ECU

پایه 3:سیگنال ولتاژ خروجی سنسور

وطیفه سنسور دریچه گاز

محل قرارگیری این سنسور بر روی دریچه گاز می باشد.محور دریچه گاز از یک طرف به سیم پدال گاز و از طرف دیگر به این سنسور متصل می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-در صورت خرابی سنسور در دورهای بالا باعث قطع سوخت پاشی و نوسان دور موتور می شود.

2-درصورت سرد بودن موتور،در دمای نرمال موتور و دور نرمال ،دور موتور بصورت خود بخود بالا می رود.

3-در حالت های شتابگیری خودرو،موتور دچار وقفه یا ریپ می گردد.

روش های تست سنسور:

-با اتصال دستگاه عیب یاب به قسمت پارامترها می رویم در حالت دور در جا و بسته بودن دریچه گاز مقدار ولتاژ خروجی بایستی 0.7 ولت باشد.و با گاز دادن به موتور مقدار ولتاژ بایستی افزایش یابد.

-در صورت ثبت خطایی به این نام پس از بررسی اتصالات سوکت و دسته سیم،توسط دستگاه عیب یاب خطای مربوطه را پاک می کنیم در صورت ثبت دوباره خظا دلالت بر خرابی این سنسور دارد.

-تست اهمی،مولتی متر را در حالت اندازه گیری مقاومت(اهم متر)قرار می دهیم،دو سر پروب مولتی متر را به دو پایه 1و2 وصل می کنیم؛مقدار مقاومت بایستی در حدود  4 کیلو اهم باشد.با اتصال یکی از پروبها به پایه ی 2 و دیگری به پایه 3 و چرخاندن محور دریچه گاز،بایستی مقاومت تغییر نماید.درغیر اینصورت سنسور معیوب می باشد و باید تعویض گردد.

نکات مهم:

ECU با استفاده از اطلاعات این سنسور،سنسور دمای هوا و فشار منیفولد مقدار دبی جرمی هوای ورودی به موتور را اندازه گیری می کند.

-در خودروهای پژو206 که دارای سنسور موقعیت دریچه گاز می باشند،این سنسور از نوع اثر هال بوده و میتوان عملکرد آن را توسط تست اهمی چک نمود.

سنسور ضربه(Knock Sensor)

این سنسور ضربات و نوسانات حاصل از احتراق نامطلوب(کوبش) ر ابه صورت یک سیگنال آشکار ساخته و به ECU ارسال می نماید.ECU با تحلیل این سیگنال آوانس جرقه را به نحوی تصحیح می نماید که کوبش پایان یابد.

این سنسور از نوع پیزو الکتریک بوده و ارتعاشات و ضربات حاصل از کوبش را که در بلوکه سیلندر ایجاد می گردد،آشکار سازی می نماید.پیزو الکتریک قطعه ای است که در اثر تغییر حجم ولتاژ تولید می کند.

ECU از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-تنظیم صحیح آوانس جرقه

2-جلوگیر از ایجاد پدیده ی کوبش در سیلندر

محا های نصب سنسور ضربهعملکرد سنسور ضربه

سنسور ضربه

تعداد پایه:2یا3

پایه های 1و2:سیگنال خروجی سنسور

پایه 3(در صورت وجود) :محافظ سیگنال در برابر نویز،متصل به بدنه

طریقه ی تست سنسور ضربه

در محصولات ایرانخودرو که از یک سنسور استفاده می شود،محل قرارگیری این سنسور بین سیلندر2و3 می باشد.در صورت استفاده از 2 سنسور کوبش در موتور،یکی بین سیلندر 3و4 نصب میشود.در برخی سیستم های پیشرفته که کنترل آوانس هر سیلندر به صورت مستقل از دیگر سیلندر ها صورت می گیرد؛برای هر سیلندر یک سنسور ضربه نصب می گردد.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-درصورت خرابی این سنسور به دلیل رسیدن اطلاعات غلط به ECU،موتور با لرزش کار خواهد کرد.

2-به دلیل بهم خوردن زمان صحیح جرقه زنی و تغییر آوانس جرقه،دمای موتور بالا می رود.

3-خرابی سنسور ضربه باعث افزایش جزئی مصرف سوخت می شود.

4-در صورت خرابی این سنسور چراغ اعلام عیب روشن خواهد شد.

روش تست سنسور ضربه:

-این سنسور تست اهمی یا ولتاژی ندارد.

-در صورت گزارش خطایی برای این سنسور توسط ابتدا اتصالات را بازبینی نموده سپس توسط دستگاه عیب یاب خطای گزارش شده را از حافظه پاک می نماییم.درصورت ثبت دوباره خطا توسط ECU بایستی سنسور تعویض گردد0

نکات مهم:

-این سنسور از نوع Passive می باشد یعنی نیازی به منبع تغذیه ندارد.

-گشتاور سفت  کردن پیچ این سنسور 2.5kg.m  می باشد.در صورت شل شدن پیچ سنسور چراغ اخطار عیب یاب روشن می شود.

-فیلر ناصحیح سوپاپ ها یا تایم ناصحیح موتور،باعث روشن شدن چراغ اعلام عیب و ثبت ایراد در کارکرد این سنسور در حافظه ECU می گردد.

سنسور دمای مایع خنک کننده موتور(Coolant Temperature Sensor)

این سنسور میزان دمای مایع خنک کننده موتور را به ECU گزارش می دهد.سنسور دمای مایع خنک کننده موتور یک مقاومت از نوع N.T.C (Negative Temperature Coefficient) (یا مقاومت متغیر با ضریب حرارتی منفی)می باشد.در مقاومت های NTC، با افزایش دما مقدار مقاومت کاهش یافته و بالعکس دما مقدار مقاومت آن افزایش می یابد.

ECU از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می کند:

1-تشخیص حالتهای موتور اعم از استارت سرد،استارت گرم و …

2-کنترل موتور در حالت استارت سرد(ساسات)برای سریع تر رسیدن موتور به دمای نرمال کاری 80 درجه سانتی گراد

3-گزارش دمای موتور به نشان دهنده های پشت آمپر

4-کنترل فن سیستم خنک کننده موتور

5-کنترل کمپرسور کولر در صورت بالارفتن بیش از حد دمای موتور

محل قرارگیری این سنسور برروی سرسیلندر و در روی محفظه ی ترموستات می باشد.

وظیفه ی فشنگی اب

تعداد پایه:2

پایه 1:اتصال منفی از ECU

پایه2:تغذیه 5 ولت از ECU

فشنگی اب

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-اگر خرابی این سنسور بصورت اتصال کوتاه (مقاومت کم)باشد؛در واقع سنسور دمای بالای موتور را به ECU  گزارش نموده و خودرو در هوای سرد روشن نمی شود.

2-اگر خرابی این سنسور به صورت قطعی در مدار(مقاومت زیاد)باشد؛ECU این حالت را به عنوان دمای کم موتور قلمداد می نماید.موتور روشن می شود ولی در دور آرام بد کار می کند و طبیعتا مصرف سوخت بالا می رود و موتور دود می کند.

روش های تست سنسور:

-بااتصال دستگاه عیب یاب و رفتن به منوی اندازه گیری پارامترها،مقدار دمای مایع خنک کننده موتور با مقدار واقعی مقایسه می نماییم.در صورتی که اختلاف فاحشی وجود داشته باشد اتصالات را بازبینی نموده و خطای مربوطه را از حافظه پاک می کنیم.در صورتی که این اختلاف اصلاح نشود؛سنسور معیوب بوده و بایستی تعویض گردد.

-با اندازه گیری مقاومت دو سر سنسور و با توجه به دمای مایع خنک کننده،مقدار مقاومت بایستی مطابق جدول باشد

-توسط دستگاه عیب یاب یا مولتی متر مقدار مقاومت را به صورت پیوسته تا زمانی که موتور گرم شود کنترل می نماییم.با گرم شدن مایع خنک کننده،میزان مقاومت سنسور بایستی کاهش یابد.

نکات مهم:

-کم بودن مایع خنک کننده از مقدار استاندارد باعث اندازه گیری نا صحیح دمای موتور توسط سنسور خواهد شد.

-در خودروهای 405،سمند و پژو پارس از 3 عدد سنسور به رنگ های زیر استفاده شده است:

سوکت آبی:اطلاعات به پشت آمپر

سوکت سبز:اطلاعت به ECU موتور

سوکت قهوه ای:اطلاعات به کنترل یونیت فن خنک کننده(در خودرو هایی که عملکرد یونیت فن را ECU  انجام میدهد این سنسور حذف شده است.) و از نوع PTC  می باشد.

-در خودروهای 405،سمند و پژو پارس بدون کنترل یونیت فن خنک کننده موتور،سنسور با سوکت قهوه ای حذف شده است.

-در برخی خودروها مانند پیکان و پژو RD  از  یک سنسور با رنگ سوکت سبز و آبی و دارای 3 پایه استفاده شده است.پایه های 1و2 اطلاعات دما را به ECU و پایه 3 به پشت آمپر ارسال می نماید.

-در برخی خودروها در صورت خرابی این سنسور یا وجود قطعی در مدار آن،ECU  برای جلوگیری از وارد آمدن صدمه  به موتور،فن های سیستم خنک کننده موتور را با دور بالا و بطور پیوسته  بکار می اندازد و دمای مایع سیستم خنک کننده موتور را در منوی اندازه گیری پارامتر ها بسیار بالا گزارش می نماید.

سنسوراکسیژن(Oxygen Sensor)

وظیفه ی این سنسور سنجش مقدار اکسیژن موجود در گاز خروجی از موتور می باشد.سنسور اکسیژن از یک بدنه  سرامیکی از جنس دی اکسید زیر کونیوم و الکترودهایی از جنس پلاتینیوم که به صورت پوشش در دو طرف ماده ی سرامیکی قرار گرفته اند،تشیکل شده است.قسمت  بیرونی سنسور که در معرض گازهای اگزوز قرار دارد توسط یک ماده ی سرامیکی به منظور جلوگیری از نشست پسماندهای احتراق برای روی آن،پوشیده است.

سنسور اکسیژن

وظیفه ی سنسور اکسیژنتست خرابی سنسور اکسیژن

تعداد پایه:4

پایه های 1و2:تغذیه گرمکن سنسور از رله دوبل

پایه های 3و4:سیگنال تولیدی سنسور

سنسور اکسیژن

قسمت داخلی سنسور با هوای اتمسفر در تماس است.دی اکسید زیر کونیوم در دماهای بالاتر از 300 درجه سانتی گراد یونهای منفی اکسیژن را هدایت میکند و براساس اختلاف بین مقدار اکسیژن در دو طرف خود،یک ولتاژ پرشی ایجاد می نماید.هرگاه مقدار اکسیژ« در گاز خروجی زیاد باشد(مخلوط هوا و سوخت رقیق) سنسور ولتاژی در حدود 150 میلی وات تولید می نماید.این ولتاژ به ECU فرستاده شده و بر اساس آن مرکز کنترل الکترونیکی اقدام به تصحیح میزان سوخت تزریقی می ناید.این سنسور دارای یک المنت گرمکن می باشد که در زمان استارت سرد موتور،دمای سنسور را سریعا به دمای کاری(بالاتر از 300 درجه سانتی گراد) می رساند.

ECU  از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-تصحیح مقدار سوخت پاشیده شده در مخلوط هوا و سوخت (توسط سنسور اکسیژن قبل از کاتالیست)

2-بررسی عملکرد و راندمان مبدل کاتالیزوری(در موتور های مجهز به سنسور اکسیژن بعد از کاتالیست)

محل قرارگیری این سنسور بر روی منیفولد گاز خروجی از موتور می باشد.در صورت استفاده از دو سنسور اکسیژن،دیگری بعد از مبدل کاتالیزوری نصب می شود.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-مصرف سوخت و نتیجتا آلایندگی موتور افزایش می بابد.

2-موتور بد کار می کند.

3-در صورت وجود عیب در اطلاعات ارسالی این سنسور چراغ اعلام عیب روشن خواهد شد.

روش های تست سنسور اکسیژن:

-بااتصال دستگاه عیب یاب و رفتن به قسمت پارامتر ها،مقدار ولتاژ تولیدی توسط سنسور را چک می نماییم.این مقدار برای سنسور نصب شده بر روی منیفولد دود بایستی عددی متغیر بین 100mv تا 900mv  باشد(درصورتیکه این عدد ثابت و حدود 450mv نشان داده شود،سنسور اکسیژن خراب است)؛و برای سنسور نصب شده بعد از کاتالیزور عددی در حدودو 500mv تا 700mv  نشان داده شود(درصورتیکه خروجی ولتاژ این سنسور مانند سنسور اکسیژن قبل از کاتالیست باشد،کاتالیست از کار افتاده است).

-درصورت  بررسی اتصالات و دسته سیم و پاک کردن خطا اگر عیب رفع نشود ناشی از خرابی سنسور می باشد.

نکته مهم:

-خودروهای سمند و پژو پارس با ECU ی مدل MM8P و مدل SL96،فاقد سنسور اکسیژن بوده و پژو 206 تیپ های 5و6 دو عدد سنسور اکسیژن می باشند.

این سنسور تست اهمی یا ولتاژی ندارد.

سنسور سرعت خودرو(Vehicle Speed Sensor)

عملکرد این سنسور بر پایه اثرهال می باشدو سرعت خودرو را توسط یک پالس الکتریکی مربعی با دامنه 12 ولت ،به ECU اعلام می کند.فرکانس سیگنال ارسالی به ECU  متناسب با سرعت شفت خروجی گیربکس می باشد.ارسال سیگنال در سرعتهای بالای 4 کیلومتر بر ساعت صورت میگیرد.

ECU  از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-مشخص نمودن سرعت خودرو و نمایش آن بر روی پشت آمپر

2-شتابگیری خودرو را در هنگام تعویض دنده بهینه می نماید.

3-وضعیت موتور و  خودرو را از نظر بار موتور(حرکت در سراریزی،سربالایی و یا کفی)،سرعت و … تشخیص می دهد.

محل قرارگیری این سنسور بر روی پوسته گیربکس و بر روی دنده کیلومتر شمار می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-در هنگام توقف های ناگهانی موتور خاموش میشود.

2-هنگام قرارگیری خودرو در سربالایی،بارهای زیاد بر روی موتور و یا هنگام تعویض معکوس دنده،موتور ریپ می زند.

3-نوسانات ناگهانی عقربه کیلومتر شمار(شلاق زدن)نشان از خرابی سنسور دارد.

سنسور کیلومتر وظیفه ی سنسور سرعت

تعداد پایه ها:3

پایه 1:تغذیه 12 ولت

پایه2:اتصال بدنه

پایه3:سیگنال

تست سنسور سرعت

روش های تست سنسور:

-پس از اطمینان از درستی اتصالات،سوکت ها و دسته سیم،با متصل کردن دستگاه عیب یاب Diag 2000 و جک زدن بر روی یکی از چرخهای محرک خودرو را در منوی پارامترها چک می کنیم.

-پس از اطمینان از درستی اتصالات،سوکت ها و دسته سیم،با متصل کردن دستگاه عیب یاب خطا را از حافظه ECU پاک می نماییم؛درصورت مشاهده دوباره ی خطا سنسور معیوب می باشد.

-با استفاده از دستگاه شبیه ساز PWM نیز میتوان خرابی سنسور کیلومتر بررسی نمود.

نکات مهم:

در خودروهای مجهز به سیستم ABS مانند 206 و شبکه CAN،این سنسور نصب نمی شود و بجای آن از اطلاعات سنسور دور چرخها استفاده می گردد که از طریق شبکه برای پشت آمپر ارسال می گردد.

-تغذیه این سنسور 12 ولت بوده و از رله دوبل یا مستقیما از سوئیچ تامین میشود.

-این سنسور تست اهمی یا ولتاژی ندارد ولی می توان ولتاژ12 ولت ارسالی به آن را توسط ولتمتر اندازه گیری می نماید.

-در ECU های SEIMENS نصب شده برروی خودروی سمند و VALEO(SLC) نصب شده بر روی خودروهای پژو پارس و 405 تعداد دفعات شیفت ECU ،تعداد دفعات قطع کردن سنسور سرعت خودرو و زمان های کارکردECU بدون اطلاعات این سنسور در حافظه ی ECU ضبط می شود.یا جدا نمودن این سنسور دور موتور از 3000 دور بر دقیقه بالاتر نخواهد رفت.

سنسور فشار هوای منیفولد(Manifold Air Pressure)

این سنسور وظیفه ی اندازه گیری فشار هوای منیفولد و گزارش آن را بصوزت تغییرات ولتاژی به ECU  بر عهده دارد.در این سنسور چهار عدد مقاومت از نوع پیزورزیستیو بوده که بر یک دیافراگم ضخیم انعطاف پذیر که زیر آن متصل به فشار مرجع است،قرار گرفته اند.این چهار مقاومت برروی یک پل و تستون به یکدیگر متصل اند.فشار اعمالی به دیافراگم باعث تغییر مقاومت،مقاومت های موجود در پل گردیده و سیگنال تولیدی آنها توسط یک مدار تقویت کننده به ECU  ارسال می گردد.ولتاژ خروجی این سنسور بین0.25تا 4.75 ولت میباشد.افزایش ولتاژ به معنای افزایش فشار هوای داخل منیفولد(کاهش خلاء)می باشد.به دلیل آنکه مقدار فشار هوای داخل منیفولد معیاری از بار موتور می باشد؛به این سنسور،سنسور بار موتور نیز گفته می شود.

ECU  از طلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-سنجش میزان بار موتور

2-اندازه گیری میزان جرم هوای ورودی به موتور(با استفاده از سیگنال این سنسور،سنسور دمای هوا و زاویه ی دریچه گاز)

3-جبران کاهش فشار هوا در ارتفاعات و تغییر آوانس جرقه

وظیفه سنسور منیفولد

عملکرد سنسور منیفولد تست سنسور منیفولد

تعداد پایه:3

پایه 1:سیگنال ولتاژ خروجی

پایه 2:تغذیه 5 ولت از ECU

پایه3:اتصال بدنه از ECU

سنسور منیفولد

محل قرارگیری این سنسوردر خودروهای پژو 206،پیکان و پژو RD  بر روی منیفولد هوای ورودی به موتور و در خودروهای پژو 405،سمند و پژو پارس روی سینی فن جلوی خودرو است که خلاء منیفولد توسط یک شیلنگ رابط به آن وصل می گردد.

عیوبی که در صورت خرابی این سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-در صورت اتصال پایه ی سیگنال با بدنه،فشار هوای منیفولد به صورت نادرست(کم)به ECU  ارسال می گردد.لذا سوخت تزریق شونده توسط ECU  کمتر از میزان واقعی بوده و موتور با لرزش خاموش می شود.

2-در صورت اتصال پایه ی سیگنال با برق +5 ولت،فشار هوا بسیار بیشتر از مقدار واقعی به ECU گزارش می شود.در این صورت سوخت تزریقی توسط انژکتور ها بیش از حد لازم موتور بوده و موتور دود شدیدی(سیاه رنگ)تولید می نماید.

3-در صورت خرابی این سنسور موتور در استارت سرد بد روشن می شود.(با چندین مرتبه استارت زدن)

4-هر گونه نشتی منیفولد هوا(چه از طریق واشرها و چه از طریق شیلنگ خلاء رابط به سنسور)باعث گزارش اشتباه مقدار فشار هوای داخل منیفولد به ECU  شده و موتور بد کار میکند(در این حالت ECU هیچ خطایی را گزارش نخواهد کرد).

5-در صورت گرفتگی در شیلنگ متصل به آن یا کشیدن و قطع کردن شیلنگ متصل به این سنسور،ECU  مقدار فشار هوای منیفولد را در قسمت اندازه گیری پارامترها 1 اتمسفر نشان خواهد داد و موتور با لرزش کار نموده و دود سیاه رنگ تولید خواهد کرد.

روش های تست سنسور منیفولد:

-در صورت گزارش خطا توسط ECU به نام این سنسور پس از بررسی اتصالات الکتریکی،توسط دستگاه عیب یاب خطا را پاک می نماییم.درصورت ظاهر شدن دوباره ی آن سنسور معیوب است.

-مقایسه ی میزان فشار هوای داخل منیفولد در دور درجا با مقدار فشار هوای منیفولد موتوری سالم (قبل از این بایستی از صحت عملکرد قطعات مکانیکی موتور اعم از سوپاپ ها،رینگ ها و …اطمینان حاصل نمود).

نکات مهم:

-در برخی خودروها مانند پژو 206،پژو Roa و باردو سنسور دمای هوای ورودی و سنسور فشار به صورت مجتمع در یک مجموعه قرار دارند.

-هر گونه ایراد در این سنسور باعث افزایش مصرف سوخت و به کار کردن موتور در تمام حالات می گردد.

-در بررسی این سنسور حتما گرفتگی شیلنگ رابط بایستی کنترل گردد.

-این سنسور تست اهمی ندارد.

سنسور دمای هوا(Air Temperature Sensor)

وظیفه این سنسور اندازه گیری دمای هوای ورودی به موتور و ارسال یک سیگنال ولتاژ متناسب با آن به ECU  می باشد.این سنسور نیز مانند سنسور دمای مایع خنک کننده از نوع NTC می باشد.دمای هوای ورودی به موتور برای محاسبه ی صحیح دبی جرمی هوای ورودی به آن مورد نیاز است.

ECUاز اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-محاسبه ی دقیق دبی جرمی هوای ورودی به موتور

محل قرارگیری این سنسور بر روی محفظه ی دریچه گاز می باشد ولی در برخی خودروها مانند پژو 206،پژو ROA وباردو،با سنسور فشار هوای منیفولد به صورت مجتمع بوده و بر روی منیفولد نصب می گردد.سیگنالهای تولیدی توسط این سنسور بصورت مجزا بوده و از نوع آنالوگ می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی سنسور در موتور ایجاد می گردد:

1-در صورت خرابی این سنسور مصرف سوخت تغییر می نماید.(افزایش یا کاهش)

2-در صورت وجود قطعی در مدار،ECU دمای هوا را در قسمت اندازه گیری پارامتر ها بسیار بالا یا پایین نشان خواهد داد.

عملکرد سنسور دمای هواوظیفه ی سنسور دمای هواسنسور دمای هوا

تعداد پایه:2

پایه1:اتصال منفی از ECU

پایه2:تغذیه 5 ولت از ECU

تست خرابی سنسور دمای هوا

روش های تست سنسور فشار دمای هوا:

-با اتصال دستگاه عیب یاب و رفتن به منوی اندازه گیری پارامترها،مقدار دمای هوای اطراف موتوربا مقدار واقعی مقایسه می نماییم.در صورتی که اختلاف فاحشی وجود داشته باشد اتصالات را بازبینی نموده و خطای مربوطه را از حافظه پاک می کنیم.در صورتی که این اختلاف اصلاح نشود؛سنسور معیوب بوده و بایستی تعویض گردد.

-با اندازه گیری مقاومت دو سر سنسور،با توجه به دمای هوا،مقدار مقاومت بایستی مطابق جدول صفحه قبل باشد.

سنسور موقعیت پدال گاز(Accelerator Pedal Position Sensor)

وظیفه ی این سنسور اندازه گیری مقدار تغییر وضعیت پدال گاز و اعلام آن به ECU،بصورت یک ولتاژ الکتریکی می باشد.این سنسور از نوع اثرهال بوده و در سیستم هاییکه از دریچه گاز موتوریزه در آنها استفاده شده است برای اعلام وضعیت پدال گاز به ECU از آن استفاده می گردد.

سنسور وضعیت پدال گاز از دو سنسور مستقل تشکیل گردیده است که دو سیگنال مجزا از هم را که یکی دو برابر دیگری است متناسب با میزان تغییر وضعیت پدال گاز،به ECU اعلام می کند.علت این دو سنسور توسط ولتاژ 5 ولت از ECU تغذیه می گردند.

ECU از اطلاعات این سنسور برای موارد زیر استفاده می نماید:

1-تنظیم دور درجای موتور

2-افزایش و کاهش دور موتور

3-قطع پاشش سوخت در حالت شتاب منفی

4-تنظیم دورهای گذرای موتور(مانند گرفتن کولر)

محل قرارگیری این قطعه در سیستم های قدیمی در محفظه اطراف موتوز و در سیستم های جدید بر روی بدنه پدال گاز بصورت مجموعه می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی سنسور وضعیت پدال گاز در عملکرد موتور ظاهر می گردد:

1-در صورت خرابی یکی از دو سیگنال،ECU قادر به شناسایی سیگنال سالم بوده و با استفاده از آن به کنترل موتور ادامه می دهد ولی عملکرد موتور تضعیف می گردد.

2-در صورتی که هر دو سیگنال ارسالی از سنسور قطع شود موتور دریچه گاز در حالت (HOME LIMP) قرار گرفته و موتور تنها به اندازه ای گاز می خورد که راننده قادر باشد تا خودرو را به اولین تعمیرگاه برساند.

سیگنالهای تولیدی توسط سنسور موقعیت پدال گاز S2=2*S1

روش های تست سنسور موقعیت پدال گاز:

-توسط دستگاه عیب یاب DIAG 2000،سیگنال های S1 و S2  را طبق نقشه و نمودار داده شده در بالا توسط اسیلوسکوپ کنترل می نماییم.این تست زا می توان در حالت سوییچ باز-موتور خاموش نیز انجام داد.

نکته مهم:

-این قطعه قابل تعمیر نبوده و بایستی تعویض گردد.

-سنسور های قدیمی که در محفظه ی موتور نصب می شوند از نوع پتانسیومتری بوده و می توان روی آنها تست اهمی انجام داد.در صورتیکه سنسور هایی که از نوع اثرهال اند دارای تست اهمی نمی باشند.

-در موارد زیر بایستی سنسور وضعیت پدال گاز دوباره برای ECU تعریف و شناسانده شود:

1-تعویض ECU موتور

2-تعویض سنسور وضعیت پدال گاز

3- انجام عملیات DOWNLOADING روی ECU ی موتور

4-انجام عملیات CONFIGURATION روی ECU ی موتور

5-پاک شدن حافظه ی موقت ECU

پروسه تعریف یا شناساندن پدال به ECU:

1-در حالتی که کاملا پدال گاز آزاد است سوییچ را باز کنید.

2-پدال را تا انتها فشار داده و سپس آزاد کنید.

3-سوییچ را به مدت 15 ثانیه ببندید.

توجه:در مدت 15 ثانیه یاد شده نبایستی سوییچ دوباره باز گردد.

4-موتور را بدون گاز دادن(فشردن پدال)روشن کنید.

شرایط لازم برای انجام پروسه شناساندن سنسور وضعیت پدال گاز به شرح زیر است:

1-ولتاژ باتری بیشتر از 10.1 ولت نباشد.

2-دمای مایع سییتم خنک کننده موتور بایستی بین 6 الی 99 درجه سانتی گراد باشد.

3-دمای هوای بیرون از اتاق سرنشین،بالای 6 درجه سانتی گراد باشد.

1-سیستم سوخت رسانی(Fuel Supply System)

سیستم شوخت رسانی بایستی قادر به تامین سوخت مورد نیاز موتور در تمامی شرایط کارکرد آن باشد.پمپ الکتریکی سوخت را از میان فیلتر عبور داده و آنرا از باک به سمت ریل سوخت رسانی و در نهایت به انژکتور های الکترومغناطیسی،جهت پاشش انتقال می دهد.انژکتورها سوخت را توسط فرمان ECU  و به میزان دقیق به داخل منیفولد ورودی در پشت سوپاپ هوا می پاشد.سوخت اضافی از طریق رگلاتور فشار به داخل باک بازگردانده می شود.

با توجه به محل قرارگیری پمپ در سیستم دو نوع ترکیب وجود دارد:

1-In Line(پمپ خارج از باک قرار دارد)

2-In Tank (پمپ داخل باک قرار دارد)

در نوع In Tank  بدلیل قرارگیری پمپ داخل باک بنزین عمل خنک کاری آن بهتر انجام شده و صدای کمتری هم ایجاد می نماید.

نکته:

-در برخی خودروها مسیر برگشت سوخت از ریل سوخت رسانی به باک حذف شده است و رگلاتور نیز داخل باک بنزین قرار گرفته است.دراین سیستم برای اینکه فشار ریل سوخت توسط رگلاتور داخل باک ثابت بماند یک مسیر از بعد از فیلتر بنزین به رگلاتور کشیده شده است.ویژگی این سیستم این است که اولا بدلیل کاهش بخارات ناشی از گرم شدن بنزین،مصرف سوخت کاهش می یابد؛ثانیا بدلیل کاهش تعداد و طول لوله ها احتمال نشتی در سیستم کمتر است.

پمپ بنزین(Fuel Pump)

وظیفه ی پمپ بنزین ایجاد فشار در  بنزین و ازسال آن به سیستم می باشد.پمپ بنزین از دو قسمت پمپ مکانیکی و موتور الکتریکی تشکیل شده است.در حالت سوئیج باز به مدت 3تا5 ثانیه و با روشن شدن موتور بطور پیوسته سوخت را با حداکثر فشار 5 الی 6 بار به سیستم تحویل می دهد.در داخل پمپ یک سوپاپ یکطرفه نصب شده است که وظیفه ی آن جلوگیری از برگشت سوخت به داخل باک می باشد.این عمل مانع از تشکیل حباب در لوله های انتقال بنزین و ایجاد قفل گازی (در حین خاموش کردن موتور گرم)می گردد.

تغذیه پمپ بنزین از طریق رله دوبل تامین می گردد.

کانکتور پمپ بنزین از نوع In Tank دارای چند پایه می باشد که دو پایه ی آن ولتاژ تغذیه ی پمپ را تامین می نمایند و پایه های دیگر مربوط به نشانگر سطح سوخت است؛که اطلاعات سوخت باقیمانده در باک را به پشت آمپر ارسال می کند.

محل قرارگیری پمپ بنزین در داخل باک و یا خارج از آن می باشد.

تعداد پایه:2

پایه 1:تغذیه 12 ولت از رله دوبل

پایه2:اتصال بدنه دایم

تعداد پایه:6

پایه 3:تغذیه 12 ولت از رله دوبل

پایه4:اتصال بدنه دایم

پایه5و6:پتانسیومتر

عیوبی که در صورت خرابی پمپ بنزین در عملکرد موتور ظاهر می گردد:

1-موتور روشن نمی شود.

2-فشار خروجی پمپ بدلیل نیم سوز شدن موتور الکتریکی آن یا گرفتگی در سیستم،کاهش می یابد.در این حالت در صورت روشن موتور،موتور در زیر بار زیاد(حرکت در  سربالایی و …)یا دور بالا خاموش شده یا ریپ خواهد زد.

روش های تست پمپ بنزین:

-پس از بازکردن سوئیچ،توسط ولت متر از رسیدن ولتاژ 12 ولت به دو سر کانکتور تغذیه پمپ اطمینان حاصل می نماییم.

-توسط اهم متر میزان مقاومت دو سر سیم پیچ  موتور پمپ را چک می نماییم،بایستی در حدود یک تا سه اهم در دمای 25 درجه سانتی گراد باشد.

-توسط یک فشار سنج،فشار خروجی پمپ را اندازه گیری می نماییم؛این فشار بایستی تقریبا بین 5تا 6 بار باشد.

-توسط یک دبی سنج،مقدار دبی خروجی پمپ را اندازه گیری می نماییم؛این دبی بایستی حداقل معادل 110 لیتر در ساعت با فشار 3 بار باشد.(تقریبا 1/5 لیتر در 50 ثانیه)

-در صورت عمل کردن سوئیچ اینرسی،برق تغذیه پمپ بنزین قطع خواهد شد.

-در خودروهای دوگانه سوز(CNG)  بدلیل یکسره کارکردن پمپ بنزین در حالت فعال بودن موتور با سوخت گازی،به منظور خنک کاری پمپ بنزین و انژکتور های بنزین و جلوگیری از سوختن آنها،حتما بایستی حداقل 10 لیتر بنزین در باک وجود داشته باشد.

فیلتر بنزین(Fuel Filter)

آلودگی های موجود در سوخت باعث عدم عملکرد مناسب تجهیزات سوخت رسانی مانند رگلاتور فشار و انژکتور ها می گردد.به همین دلیل یک فیلتر سوخت در پایین دست (یعد از)پمپ بنزین نصب می گردد.این فیلتر شامل یک المان کاغذی است که دارای سوراخ هایی به قطر حدود 8 الی 10 میکرومتر می باشد.یک صفحه ی توری فلزی این کاغذ را در جای خود نگاه می دارد.مدت زمانی تعوبض فیلتر بر حسب حجم فیلتر و مقدار آلودگی موجود در سوخت تعیین می شود.معمولا برای اطمینان از عملکرد آن پیشنهاد می شود که هر 10000 کیلومتر فیلتر تعویض گردد.

محل قرارگیری فیلتر سوخت بعد از پمپ بنزین و قبل از ریل سوخت می باشد.

در خودروهای پژو405،سمند،پژو پارس،پژو RD و Roa و باردو زیر اتاق خودرو و نزدیک به باک،در پیکان با ECUی مدل SL96 جای بوستر قدیم و زیر جعبه فیوز و در خودروی 206 زیر اتاق،سمت شاگرد سرنشین عقب نصب شده است.

عیوبی که در صورت خرابی فیلتر بنزین در عملکرد موتور ظاهر میگردد:

1-در صورت مسدود شدن کاغذ فیلتر در اثر آلودگی،موتور در دورهای بالا یا بار زیاد(حرکت در سربالایی)ریپ می زند.

2-در شتابگیری ها موتور دچار وقفه یا مکث می گردد.

3-در صورت گرفتگی کامل فیلتر امکان روشن نشدن خودرو وجود دارد.

نکات مهم:

-در هنگام تعویض فیلتر بنزین حتما به عبارت In و Out  و یا علامت فلش که بیانگر جهت صحیح نصب آن می باشد،دقت شود.

-فیلتر بنزین قابل شستشو یا تعمیر نمی باشد و حتما باید تعویض گردد0

-عیوب ایجاد شونده توسط خرابی این قطعه از نوع مکانیکی بوده و خطایی در ECU  دال بر خرابی آن ثبت نخواهد شد.

ریل سوخت رسانی(Fuel Rail)

سوخت از طریق ریل سوخت جریان پیدا کرده و بین تمامی انژکتورها بصورت یکسان توزیع می گردد.انژکتور ها بر روی ریل سوخت قرار گرفته و (در برخی خودروها)در انتهای این ریل نیز رگلاتور فشار قرار دارد.ابعاد ریل سوخت رسانی،جهت جلوگیری از نوسانات فشار در حین کارکرد انژکتور ها،در اندازه های مختلف و با توجه به نوع موتور انتخاب می شود.بسته به نوع طراحی موتور و نیازمندی های سیستم،ریل سوخت از مواد مختلف نظیر فولاد،آلومینیوم یا پلاستیک طراحی و ساخته می شود.همچنین ممکن است در برخی مدلها،سوپاپ تست جهت هواگیری و سرویس سییتم ،تعبیه شده باشد.

محل قرارگیری ریل سوخت در بالای موتور و بر روی قسمت قوسی شکل منیفولد هوای ورودی و در نزدیکی سرسیلندر می باشد.ریل سوخت با استفاده از پیچ برروی منیفولد هوای ورودی نصب گردیده است.

نکات مهم:

-این قطعه بایستی از نظر نشتی و محکمی بست ها و کوئیک کانکتور ها مورد بازبینی قرار گیرد.

-در انواع پلاستیکی هنگام انجام تعمیرات برروی موتور باید توجه لازم را مبذول داشت تا در اثر برخورد آچار و … ریل ترک نخورد.

رگلاتور فشار سوخت(Fuel Pressure Regulator)

وظیفه رگلاتور فشار(از نوع نصب شده برروی ریل سوخت رسانی)،ثابت نگاه داشتن اختلاف فشار بین منیفولد ورودی هوا و ریل سوخت رسانی می باشد.این بدان دلیل است که مقدار سوخت پاشیده شونده توسط انژکتورها همیشه تابعی از طول پالس اعم الی(مدت زمان اعمال ولتاژ 12 ولت)به انژکتور ها باشد.این اختلاف فشار بایستی در حدود 2/5 تا 3/5 بار (با توجه به نوع خودرو)باشد.سوخت اضافی توسط رگلاتور و از طریق یک شیلنگ به باک بازگردانده می شود.

رگلاتور فشار دارای یک دیافراگم می باشد که از طرف با سوخت موجود در ریل سوخت در تماس است و از طرف دیگر توسط یک شیلنگ رابط به خلا منیفولد متصل می باشد.دیافراگم توسط نیروی فنر و ساچمه ی متصل به آن سوخت اضافی را به باک بار می گرداند تا اختلاف فشار ذکر شده در تمامی حالات موتور اعم از دور بالا یا درجا و یا بار زیاد و کم موتور ثابت بماند.

وظیفه ی رگلاتور فشار(نوع نصب شده در داخل باک)،ثابت نگاه داشتن فشار سوخت ریل سوخت رسانی می باشد.

محل قرارگیری رگلاتور فشار سوخت در انتهای ریل سوخت رسانی می باشد.در خودروی پژو 206 و خودروهای جدید پژو 405 و پارس و Roa،سمند و باردو،رگلاتور در روی مجموعه ی پمپ بنزین نصب گردیده است.

عیوبی که در صورت خرابی رگلاتور فشار در عملکرد موتور ظاهر می گردد:

1-درصورت معیوب شدن این قطعه موتور در دور یا بارهای زیاد دچار افت می گردد.

2-در صورت داشتن نشتی از اطراف اورینگ های آن مصرف سوخت بالا می رود.

3-در صورت پارگی دیافراگم مصرف سوخت بالا می رود و نشتی بیش از حد باعث روشن نشدن خودرو خواهد گشت.

روش های تست رگلاتور فشار سوخت:

-مطمئن ترین روش برای حصول اطمینان از عملکرد این قطعه استفاده از فشار سنج می باشد0مکان صحیح برای نصب فشار سنج به منظور اندازه گیری فشار،بعد از صافی بنزین می باشد.این فشار بایستیدر حدود 2/5 الی 3/5 بار باشد.برای رگلاتورهایی که برروی ریل سوخت نصب می شوند با بالابردن دور موتور،فشار ریل سوخت بایستی تا حدود 0/5بار افزایش یابد.در اندازه گیری فشار ریل سوخت در انواعی که رگلاتورآنها در داخل باک نصب شده است بایستی به این نکته دقت نمود که با بالا بردن دور موتور بایستی فشار ریل سوخت تقریبا ثابت بماند.

-برای چک کردن پارگی دیافراگم کافیست شیلنگ خلا متصل به آن را بیرون بکشیم،اگر آثاری از وجود بنزین  دیده شود حتما دیافراگم رگلاتور پاره شده است.

نکات مهم:

-در خودروهایی که رگلاتور فشار آن برروی پمپ بنزین نصب شده است،میران خلا داخل منیفولد به منظور محاسبه مقدار پاشش توسط ECU در محاسبات دخالت داده می شود.مزیت این سیستم در این است که اولا بنزین گرم شده در محفظه موتور به باک باز نمی گردد و در نتیجه بخارات داخل باک کاهش می یابد(که تاثیر مستقیم در مصرف سوخت دارد)،ثانیا لوله برگشتی به باک نیز حذف می گردد.

-رگلاتور فشار در صورت معیوب شدن قابل تعمیر نمی باشد و حتما باید تعویض گردد.

-عیوب ایجاد شونده توسط خرابی این قطعه از نوع مکانیکی بوده و خطایی در ECU دال بر خرابی آن ثبت نخواهد شد.

سوزن انژکتور(Injector)

انژکتور یک شیر الکترومغناطیسی است که توسط فرمان ECU باز و بسته شده و مقدار دقیقی از بنزین را در زمان مشخصی به داخل منیفولد و پشت سوپاپ ورودی هوا،بصورت اسپری می پاشد.

ولتاژ مثبت 12 ولت از طریق رله دوبل به انژکتور ها رسیده و ECU در زمان لازم برای تزریق سوخت منفی(اتصال بدنه)آنرا وصل می نماید.انژکتور دارای یک سوزن می باشد که در حالت عادی دریچه خروجی انژکتور را توسط نیروی فنر بسته است.امتداد سوزن انژکتور به یک هسته آهنی که داخل یک سیم پیچ قرار گرفته است،متصل می باشد.هنگامیکه جریان الکتریکی توسط ECU در سیم پیچ برقرار می گردد،میدان مغناطیسی حاصل،هسته آهنی را به عقب کشیده و بر نیروی فنر غلبه می نماید؛در این حال سوزن متصل به آن نیز از جای خود بلند شده و سوخت تحت فشار را به داخل منیفولد می پاشد.با قطع جریان،نیروی فنر دوباره سوزن را در نشیمنگاه خود می نشاند و مسیر پاشش سوخت مسدود می گردد.

انژکتور ها از نظر شکل ظاهری به دو دسته ی

1-تغذیه از بالا

2-تغذیه از کنار(پایین)

می باشند.

تعداد پایه:2

پایه 1:اتصال منفی از ECU

پایه 2:برق 12 ولت از رله دوبل

انژکتور ها از نظر شکل اسپری سوخت خروجی از آنها به چند دسته تقسیم می شوند که در شکل انواع آنها امده است.

در موتور هایی که حالت پاشش انژکتور های آن از نوع گروهی می باشند.انژکتورهای 1 و 4 باهم و انژکتورهای 2و3 با یکدیگر پاشش می نمایند.مدت زمان پاشش با توجه به دور و بار موتور بین3.5 تا 7 میلی ثانیه متغیر است.

الگوی پاشش در خودروهای پژو پارس،پژو405 و سمند از نوع مخروطی و در خودروهای پیکان پژو RD و پژو 206 از نوع استوانه ای می باشد.

محل قرارگیری انژکتور بر روی ریل سوخت  رسانی می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی انژکتور در عملکرد موتور ظاهر می گردد:

1-در صورت معیوب بودن انژکتور موتور ریپ خواهد زد.

2-با سوختن کامل یکی از انژکتورها سیلندر مربوطه از کار افتاده و موتور سه کار خواهد کرد.

3-در صورت از کار افتادن یکی از انژکتور ها چراغ عیب روشن خواهد شد.

روش های تست سوزن انژکتور:

-پس از وصل کردن دستگاه عیب یاب،به منوی تست عملگر ها رفته و فرمان تحریک انژکتور مورد نظر را صادر می کنیم.در صورت به گوش رسیدن صدای انژکتور،اتصالات الکتریکی و انژکتور سالم می باشد(قبل از این بایستی از رسیدن ولتاژ مثبت 12 ولت از رله دوبل به انژکتور ها اطمینان حاصل نماییم).

-با استفاده از یک اهم متر مقاومت سیم پیچ انژکتور را اندازه گیری می نماییم؛این مقاومت برای انژکتور با الگوی پاشش استوانه ای بین 13 تا 14.5 اهم و برای انژکتور با الگوی پاشش مخروطی بین 11.6 تا 12.4 در دمای 18 الی 22 درجه سانتی گراد باشد.

نکات مهم در مورد سوزن انژکتور:

-انژکتورها دارای یک صافی(فیلتر)برروی خود می باشد.

-کار نکردن انژکتور ممکن است در اثر وجود عیب مکانیکی(گرفتگی در اثر آلودگی و یا گریپاژ نمودن)باشد.در این صورت چراغ اعلام عیب روشن نشده و خطایی هم در حافظه ی ECU ثبت نخواهد شد.

-قطرات آب موجود در بنزین می تواند انژکتور را از کار بیاندازد.برای کنترل نمودن این موضوع کافیست درب باک را باز نموده و با دست کشیدن به گلویی باک از وجودآب در بنزین اطمینان حاصل نمود.

-بهترین روش  برای چک نمودن عملکرد صحیح انژکتور ها باز نمودن مجموعه انژکتور ها همراه ریل سوخت و قرار دادن یک صفحه مقوایی در مقابل آنها با فاصله تقریبا 51 سانتی متر و استارت زدن به موتور به مدت 5 ثانیه می باشد.در این حالت بایستی پاشش انژکتور نمود.قبل از انجام این کار بایستی دقت نمود که اولا سوکت کویل ها کشیده شده و ثانیا موتور سرد باشد.

-زمان باز بودن انژکتورها با توجه به ولتاژباطری توسط ECU تصحیح می گردد.

مخزن کنیستر(Carbon Canister Reservoir)

وظیفه ی این مخزن جمع آوری و نگهداری بخارات بنزین و جلوگیری از افزایش فشار موجوذ در باک می باشد.مخزن کنیستر از یک بدنه که داخل آن از کربن فعال پر شده است،مجاری تعبیه شده برروی آن از طرف بالا به اتمسفر بالای باک،از پایین به اتمسفر آزاد و یک مجرا برای تخلیه به شیر برقی کنیستر متصل می باشند.کربن فعال،وظیفه ی جمع آوری بخارات بنزین را برعهده دارد.

محل قرار گیری این قطعه در اکثر خودورها در زیر گلگیر جلوی سمت راننده می باشد.درخودروی پژو 206 محل نصب آن زیر گلگیر جلو سمت شاگرد می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی مخزن کنیستر در عملکرد موتور ظاهر می گردد:

1-در صورت خرابی مخزن کنیستر عیب مشهودی در عملکرد موتور ظاهر نخواهد گشت و تنها آلودگی افزایش می یابد.

2-در صورت شکستن یا ترک برداشتن مخزن کنیستر در اثر تصادفات،یااز جا در رفنم لوله ها و مجرای متصل به آن بوی بنزین خام به مشام خواهد رسید.

شیر برقی کنیستر(Canister Purge Valve)

این قطعه یک شیر الکترومغناطیسی است که با فرمان ECU  بنزین جمع آوری شده در مخزن کنیستر را به سمت منیفولد هوا هدایت می نماید.تغذیه مثبت 12 ولت شیربرقی از رله دوبل تامین می گرد.ECU در مواقع شتابگیری یا افزایش بار برروی موتور که نیاز به مخلوط غنی می باشد،اقدام به وصل اتصال بدنه(منفی)شیر نموده و مخزن کنیستر را تخلیه می نماید(با شرط دمای موتور بالاتر از 70 درجه سانتی گراد).تخلیه مخزن در صورت باز بودن شیر برقی توسط اختلاف فشار هوای اتمسفر(پشت مخزن کنیستر)و فشار منیفولد صورت می گیرد.

تعداد پایه:2

پایه 1:ولتاژ مثبت 12 ولت از رله دوبل

پایه2:اتصال بدنه از طریق ECU

از این سیستم برای پایین آوردن میزان آلایندگی HC در خودرو ها استفاده می شود.

محل قرار گیری این قطعه در نزدیکی محل مخزن کنیستر می باشد.

عیوبی که در صورت خرابی شیر برقی کنیستر در عملکرد موتور ظاهر می گردد:

1-در صورت خرابی این قطعه ایراد مشهودی در عملکرد موتور ظاهر نمیگردد.

2-در صورتی که خرابی شیر بصورت دائما باز باشد؛مصرف سوخت کمی بالا رفته و بوی بنزین از محفظه موتور به مشام خواهد رسید.

3-در صورت خرابی این قطعه چراغ انژکتور روشن خواهد شد.

روش های تست شیر برقی کنیستر:

-برای اطمینان از عملکرد صحیح شیر برقی،بااتصال دستگاه عیب یاب و رفتن به منوی تست عملگرها می توان شیر را فعال نموده و با گوش دادن به صدای آن از عملکرد آن مطمئن شد(قبلا بایستی درستی اتصالات  را بررسی نمود.)

-با اندازه گیری مقاومت سیم پیچ شیر برقی توسط اهم متر،بایستی مقاومت بین 24 الی 25  اهم باشد.

نکته مهم در شیربرقی کنیستر:

-در خودروهای سمند،پژو 405و پژو پارس که مخزن کنیستر و شیر برقی آن از سیستم حذف گردیده است،یک مقاومت 250 اهمی عملکرد شیر برقی را برای ECU شبیه سازی می نماید.